VAKIFLAR BANNER

BREXİT KAOSU DERİN KRİZE DÖNÜŞÜYOR

İngiliz parlamentosunun hükümetin Brexit anlaşmasını ikinci kez reddetmesinin ardından ülke, yakın tarihinin en büyük krizine girme riskiyle karşı karşıya kaldı.

MESUT PERDE MAVİ BANNER

Parlamentonun alt kanadı Avam Kamarası Theresa May hükümetinin Avrupa Birliği (AB) ile vardığı Brexit anlaşmasını 242’ye karşı 391 oyla reddetti. Parlamento 15 Ocak’ta yapılan oylamada da anlaşmayı “tarihi” bir farkla, 202’ye karşı 432 oyla reddetmişti.
İngiltere’de siyasi gözlemciler, Başbakan May’in birbirini izleyen başarısızlıkları sonucunda Brexit sürecinin kontrolünü bütünüyle kaybettiği görüşünde birleşiyor.
Normal takvime göre AB’den 29 Mart’ta resmen ayrılmış olması gereken İngiltere’nin önündeki seçeneklerin her biri ayrı bir krize kapı aralayacak nitelikte görünüyor.
ANLAŞMASIZ AYRILIK KAOSU
May daha önce vaat ettiği üzere parlamentoya bugün “anlaşmasız ayrılık” seçeceğini oylatacak. Bu seçeceği kabul edilmesi durumunda, ülke normal tarihte AB’den ayrılacak ancak siyasi gözlemcilere göre sonrasında karşılacağı tablo hiç de parlak olmayacak.
AB ile 600 milyar sterlini bulan dış ticareti olan İngiltere, başta ilaç ve gıda olmak üzere temel ihtiyaç maddelerinin önemli bir kısmını Birlikten ithal ediyor. Anlaşmasız ayrılık durumunda ülkenin bu temel maddelerde sıkıntı yaşaması, gümrüklerde kuyruklar oluşması, bunun da toplumsal olaylara yol açması korkulan ihtimaller arasında yer alıyor.
Ekonomistlere göre İngiltere ekonomisi de bu senaryoda yüzde 10’a varan ölçülerde küçülebilir.
İSKOÇYA VE KUZEY İRLANDA
Anlaşmasız ayrılık, Brexit referandumunda yüzde 62 oranında AB’de kalınmasından yana oy kullanan İskoçya’da yeni bir bağımsızlık referandumunu tetikleyebilir. İskoç hükümeti, İngiltere’nin kendilerini de peşinden sürükleyerek AB’den ayrılmasına karşı olduğunu pek çok kez yineledi.
Anlaşmasız ayrılığın getireceği bir diğer risk de Kuzey İrlanda kaynaklı ayrılıkçı terörün yeniden alevlenmesi olarak gösteriliyor. Anlaşmasız ayrılık durumunda İngiltere’nin parçası olan Kuzey İrlanda ile AB üyesi İrlanda Cumhuriyeti arasında fiziki sınır girmesi gerekecek. Bu da adaya barış getiren Hayırlı Cuma Anlaşmasının temel bir maddesinin ihlali anlamına gelecek.
Anlaşmasız Brexit’in iki İrlanda’nın birleşmesi için bir referandumu tetiklemesi de ihtimaller arasında yer alıyor.
Hükümetin anlaşmasız Brexit yönünde adım atması, hükümet içindeki AB yanlısı bakanların istifasını da beraberinde getirerek bir hükümet krizine yol açabilir.
BREXİT’İ ERTELEME
Ancak parlamentonun çoğunluğu daha önce yapılan bir oylamada anlaşmasız Brexit’e karşı olduğunu ortaya koyduğundan, yapılacak yeni oylamada da milletvekillerinin bu yönde irade belirtmesi en güçlü ihtimal olarak gösteriliyor.
Ancak bu senaryo da bu kez hükümetteki sert Brexit yanlısı bakanların istifasını beraberinde getirebilir. Onları, iktidar partisi içinde bağımsız bir parti gibi hareket eden sert Brexit yanlısı Avrupa Araştırma Grubunun yaklaşık 70 üyesinin istifası da izleyebilir. Bu milletvekillerinin bir kısmı önceki ay kurulan Brexit Partisine geçebileceği gibi, yeni bir parti de kurabilir.
İngiltere’de geçen ay Brexit politikaları nedeniyle iktidar partisinden 3, ana muhalefetteki İşçi Partisinden 8 milletvekili istifa ederek Bağımsız Grup adı altında birleşmişti.
Parlamentonun anlaşmasız Brexit’i reddetmesi durumunda, yarın Brexit tarihinin ertelenmesi seçeceği oylanacak. Bu konuda hükümetin sunacağı önergenin en fazla haziran sonuna kadar kısa bir ertelemeyi öngörmesi bekleniyor ancak milletvekilleri verecekleri değişiklik teklifleri ile bu süreyi uzatabilirler.
Uzun süreli bir erteleme kararı çıkması durumunda, İngiltere’nin mayıs ayında yapılacak Avrupa Parlamentosu seçimlerine de girmesi gerekecek. Bu da, ülkenin AB’den ayrılma sürecine ilave bir komplikasyon anlamına gelecek.

Bunları da beğenebilirsin